Yavuz Sultan Selim
Odanızda sergilenen bu 16.-17. yüzyıl replikası, Topkapı Sarayı
Sultan Giysileri Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve
üzerindeki dualar, motifler ve tılsımın anlamlarına göre Yavuz Sultan Selim’e
ait olduğu kabul edilmektedir ve şiirlerinden biriyle
süslenmiştir…
Bu tılsım seni
kötülüklerden korusun; en çok ihtiyaç duyduğunda hem aklınla hem kalbinle
karar verme gücünü sana versin…
II.
Bayezid ve Gülbahar Hatun’un oğlu; Kanuni Sultan Süleyman’ın babası Yavuz
Sultan Selim, 1470 yılının rüzgârlı bir Eylül gününde doğdu. Osmanlı
İmparatorluğu’nun 9. Sultanı Yavuz Selim, saraydaki döneminde zamanın en
nitelikli hocaları tarafından çok iyi eğitildi. Üst düzey bilimler ve din
eğitimi alırken Arapça ve Farsça öğrendi.
Yakışıklı, uzun
boylu, geniş omuzlu ve dedesi Fatih Sultan Mehmet’i andıran kemerli burunlu
Selim, cesur bir sultandı. Dedesi Fatih Sultan Mehmet tarafından
yetiştirildiği için ateşli bir tabiatı vardı. Sert karakteri ve cesur
kişiliğinden dolayı "Yavuz" lakabını
aldı.
Yetenekli bir binici olan Selim, aynı zamanda dönemin
en ünlü silahşörlerini bile alt edecek kadar mükemmel bir kılıç ustasıydı.
Aynı zamanda okçuluk üstadıydı. Tüm yetenekleri ve aldığı kaliteli eğitim göz
önüne alındığında, büyük bir savaşçı ve komutan olması
kaçınılmazdı.
Başarılı bir asker olması ve savaşlardaki
başarılarıyla geniş çapta tanınmasına rağmen, Yavuz Sultan Selim’in en dikkat
çekici özelliği şüphesiz mütevazı ve tutumlu kişiliğiydi. Yemeklerinde
yalnızca tek çeşit yemek yerdi, yalnızca tahta tabak kullanırdı. Gösterişten
hoşlanmazdı; devlet malını asla israf etmezdi. Babasından devraldığı zaten
dolu olan hazineyi daha da doldurdu. Odanın kapılarını mühürledikten sonra
vasiyet etti: "Torunlarımdan hangisi bu hazineye benden daha fazla
altın doldurursa kendi mührüyle mühürlesin. Aksi halde hazine kapılarını
benim mührümle mühürleyin." Vasiyeti yerine getirildi; saltanatından
sonra hiçbir sultan onun kadar altın dolduramadığı için kapılar her zaman
Yavuz Sultan Selim’in kişisel mührüyle mühürlü kaldı.
Her
kararlı sultan gibi Yavuz Sultan Selim’in de tılsımlı gömlekleri vardı.
Odanızda sunulan gömlek, sahip olduğu en bilinen gömleklerden biridir. Beyaz
pamuktan yapılmış gömlek, gubari hat tekniğiyle işlenmiş ok-yay ve kılıç
desenleriyle Yavuz Sultan Selim’in ne kadar iyi bir savaşçı olduğunu
yansıtır. Kılıcın üzerindeki dal deseni üzerinde sümbül, gül ve yaprak
motifleri vardır. Orijinal gömlekte ayrıca Selim’i kötülük ve belalardan
koruyacak ve muhafaza edecek dualar bulunmaktadır.
Yavuz
Sultan Selim, savaşçı kişiliğinin yanı sıra, Osmanlı İmparatorluğu’nun diğer
pek çok sultanı gibi bir edebiyat insanıydı. Biricik oğlu Kanuni Sultan
Süleyman’ın annesi olan sevgilisi Ayşe Hafsa Sultan için sayısız güzel şiir
yazdı. Bu şiirlerden ikisini odanızda sunulan gömlekte görebilirsiniz.
Osmanlı
İmparatorluğu’nun müthiş sultanı, 8 yıllık saltanattan sonra sonbaharın
kasvetli bir günü olan 23 Eylül 1520’de bir çıbandan
öldü.
Dünya böylece "Yavuz" Selim’e
tanıklık etti…
