Yavuz Sultan Selim
Odanızda sergilenen bu 16.-17. yüzyıl replikası, Topkapı Sarayı Sultan Giysileri Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve üzerindeki dualar, motifler ve tılsımın anlamlarına göre Yavuz Sultan Selim’e ait olduğu kabul edilmektedir ve şiirlerinden biriyle süslenmiştir…
Bu tılsım seni kötülüklerden korusun; en çok ihtiyaç duyduğunda hem aklınla hem kalbinle karar verme gücünü sana versin…
II. Bayezid ve Gülbahar Hatun’un oğlu; Kanuni Sultan Süleyman’ın babası Yavuz Sultan Selim, 1470 yılının rüzgârlı bir Eylül gününde doğdu. Osmanlı İmparatorluğu’nun 9. Sultanı Yavuz Selim, saraydaki döneminde zamanın en nitelikli hocaları tarafından çok iyi eğitildi. Üst düzey bilimler ve din eğitimi alırken Arapça ve Farsça öğrendi.
Yakışıklı, uzun boylu, geniş omuzlu ve dedesi Fatih Sultan Mehmet’i andıran kemerli burunlu Selim, cesur bir sultandı. Dedesi Fatih Sultan Mehmet tarafından yetiştirildiği için ateşli bir tabiatı vardı. Sert karakteri ve cesur kişiliğinden dolayı "Yavuz" lakabını aldı.
Yetenekli bir binici olan Selim, aynı zamanda dönemin en ünlü silahşörlerini bile alt edecek kadar mükemmel bir kılıç ustasıydı. Aynı zamanda okçuluk üstadıydı. Tüm yetenekleri ve aldığı kaliteli eğitim göz önüne alındığında, büyük bir savaşçı ve komutan olması kaçınılmazdı.
Başarılı bir asker olması ve savaşlardaki başarılarıyla geniş çapta tanınmasına rağmen, Yavuz Sultan Selim’in en dikkat çekici özelliği şüphesiz mütevazı ve tutumlu kişiliğiydi. Yemeklerinde yalnızca tek çeşit yemek yerdi, yalnızca tahta tabak kullanırdı. Gösterişten hoşlanmazdı; devlet malını asla israf etmezdi. Babasından devraldığı zaten dolu olan hazineyi daha da doldurdu. Odanın kapılarını mühürledikten sonra vasiyet etti: "Torunlarımdan hangisi bu hazineye benden daha fazla altın doldurursa kendi mührüyle mühürlesin. Aksi halde hazine kapılarını benim mührümle mühürleyin." Vasiyeti yerine getirildi; saltanatından sonra hiçbir sultan onun kadar altın dolduramadığı için kapılar her zaman Yavuz Sultan Selim’in kişisel mührüyle mühürlü kaldı.
Her kararlı sultan gibi Yavuz Sultan Selim’in de tılsımlı gömlekleri vardı. Odanızda sunulan gömlek, sahip olduğu en bilinen gömleklerden biridir. Beyaz pamuktan yapılmış gömlek, gubari hat tekniğiyle işlenmiş ok-yay ve kılıç desenleriyle Yavuz Sultan Selim’in ne kadar iyi bir savaşçı olduğunu yansıtır. Kılıcın üzerindeki dal deseni üzerinde sümbül, gül ve yaprak motifleri vardır. Orijinal gömlekte ayrıca Selim’i kötülük ve belalardan koruyacak ve muhafaza edecek dualar bulunmaktadır.
Yavuz Sultan Selim, savaşçı kişiliğinin yanı sıra, Osmanlı İmparatorluğu’nun diğer pek çok sultanı gibi bir edebiyat insanıydı. Biricik oğlu Kanuni Sultan Süleyman’ın annesi olan sevgilisi Ayşe Hafsa Sultan için sayısız güzel şiir yazdı. Bu şiirlerden ikisini odanızda sunulan gömlekte görebilirsiniz.
Osmanlı İmparatorluğu’nun müthiş sultanı, 8 yıllık saltanattan sonra sonbaharın kasvetli bir günü olan 23 Eylül 1520’de bir çıbandan öldü.
Dünya böylece "Yavuz" Selim’e tanıklık etti…
