II. Osman

Odanızda sergilenen bu 17. yüzyıl replikası, Topkapı Sarayı Sultan Giysileri Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve II. Osman’a ait olduğu kabul edilmektedir…

Bu tılsım sana uzun ömür versin; şans ve güçlü bir saltanat bahşetsin…

Bir annenin genç ama heyecanlı, özgüvenli, idealist ve sabırsız sultan oğlu için titizlikle ve endişeyle diktirdiği bir gömlek… Henüz 14 yaşında sultan olan II. Osman, 3 Kasım 1604’te İstanbul’da I. Ahmed ve Mahfiruz Haseki Sultan’ın oğlu olarak dünyaya geldi. Annesi onun eğitimi konusunda son derece titizdi. Sultan II. Osman hem bilim hem görgü kuralları konusunda çok iyi eğitim almıştı. Arapça, Farsça, Latince, Yunanca ve İtalyanca gibi hem doğu hem batı dillerini, bu dillerdeki klasikleri tercüme edecek kadar iyi bilirdi. Çok yakışıklı bir yüze sahip olan II. Osman oldukça zeki, maceraperest, cesur ve atılgan bir sultandı. Ayrıca çok yenilikçiydi.

Annesi Mahfiruz Sultan devlet işleriyle ilgilenmezdi ama tek istediği her anne gibi çocuğunu korumaktı. Oğlu böylesine genç yaşta beklenmedik bir şekilde tahta çıkınca çok korktu ve endişelendi. Küçük oğlu koca imparatorluğu yönetecek kadar tecrübeli değildi. Ona hükümet işlerinde yardımcı olacak yetkin devlet adamları da yoktu. Daha da önemlisi, II. Osman yeniçerilerin bozulduğunu göremeyecek kadar genç ve deneyimsizdi; tembellik artıyordu, huzur ve sükunet ortada yoktu. Cesareti, atılganlığı ve dizginlenemez tutkusu böyle bir durumda onun için daha çok tehlike oluşturuyordu. Ondan faydalanmak isteyenler mutlaka harekete geçecekti. Mahfiruz Hatun endişelerini yalnızca kendine sakladı; acısı geceleri yalnız kaldığında dua olarak göğe yükselir, ipek çarşaflara damlayan gözyaşları olarak geri dönerdi. Yapabileceği tek şey bir tılsımlı gömlek diktirmekti. Baş Müneccimi çağırttı; tam olarak ne istediğini tarif etti. Anne, gömleğin dikkatli yapılması ve tılsımın güçlü olması gerektiğini vurguladı. Baş Müneccim derhal uğurlu anı hesaplamaya başladı. Hızla geçen zaman yüreğini parçalıyordu. Uğurlu an tespit edildi; kumaşlar dokundu ve hattatlara teslim edildi. Ritüeller hızlı ama dikkatli yapıldı.

Uzun kollu, kaftan benzeri tılsımlı gömlek yakasız, ön yırtmaçlı ve beyaz pamuklu kumaştan yapılmıştır. İnce pamuk astarı ve gri tafta bordürleri vardır. Süslemeler gömleğin kesim hatlarına göre yapılmıştır. Süsleme, omuzlardan eteklere doğru iç içe genişleyen karelerle başlar. Gömleğin arkasında içinde elmas motifi işlenmiş büyük bir kare desen vardır. Bu kare desenin altında, kobalt mavi zemin üzerine altın çerçeveli madalyonlar ve küçük renkli çiçeklerle doldurulmuş geniş bir etek bordürü bulunur.

Tılsımlı gömlek, üzerine işlenen dualar ve sureler açısından aslında daha da ilginçtir. Gömlek baştan aşağı dualar ve surelerle süslenmiştir ki bu da tılsımın gücünün yüksek verimde olması arzusunu gösterir. Bir annenin kalbinden oğlu için yazılmış yakarışlar…

Ne yazık ki II. Osman planlarını gerçekleştirmesine yardımcı olacak yetkin bir Sadrazam hiçbir zaman bulamadı ve sonunda uzun süre hüküm süremedi. Yine tarih, bir annenin kalbinde yatan endişelerin

Asla boşuna olmadığına tanıklık etti…