II. Osman

Odanızda sergilenen bu 17. yüzyıl replikası, Topkapı Sarayı
Sultan Giysileri Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve II.
Osman’a ait olduğu kabul
edilmektedir…

Bu tılsım sana uzun ömür
versin; şans ve güçlü bir saltanat
bahşetsin…

Bir annenin genç ama
heyecanlı, özgüvenli, idealist ve sabırsız sultan oğlu için titizlikle ve
endişeyle diktirdiği bir gömlek… Henüz 14 yaşında sultan olan II. Osman, 3
Kasım 1604’te İstanbul’da I. Ahmed ve Mahfiruz Haseki Sultan’ın oğlu olarak
dünyaya geldi. Annesi onun eğitimi konusunda son derece titizdi. Sultan II.
Osman hem bilim hem görgü kuralları konusunda çok iyi eğitim almıştı. Arapça,
Farsça, Latince, Yunanca ve İtalyanca gibi hem doğu hem batı dillerini, bu
dillerdeki klasikleri tercüme edecek kadar iyi bilirdi. Çok yakışıklı bir
yüze sahip olan II. Osman oldukça zeki, maceraperest, cesur ve atılgan bir
sultandı. Ayrıca çok yenilikçiydi.

Annesi Mahfiruz Sultan
devlet işleriyle ilgilenmezdi ama tek istediği her anne gibi çocuğunu
korumaktı. Oğlu böylesine genç yaşta beklenmedik bir şekilde tahta çıkınca
çok korktu ve endişelendi. Küçük oğlu koca imparatorluğu yönetecek kadar
tecrübeli değildi. Ona hükümet işlerinde yardımcı olacak yetkin devlet
adamları da yoktu. Daha da önemlisi, II. Osman yeniçerilerin bozulduğunu
göremeyecek kadar genç ve deneyimsizdi; tembellik artıyordu, huzur ve sükunet
ortada yoktu. Cesareti, atılganlığı ve dizginlenemez tutkusu böyle bir
durumda onun için daha çok tehlike oluşturuyordu. Ondan faydalanmak
isteyenler mutlaka harekete geçecekti. Mahfiruz Hatun endişelerini yalnızca
kendine sakladı; acısı geceleri yalnız kaldığında dua olarak göğe yükselir,
ipek çarşaflara damlayan gözyaşları olarak geri dönerdi. Yapabileceği tek şey
bir tılsımlı gömlek diktirmekti. Baş Müneccimi çağırttı; tam olarak ne
istediğini tarif etti. Anne, gömleğin dikkatli yapılması ve tılsımın güçlü
olması gerektiğini vurguladı. Baş Müneccim derhal uğurlu anı hesaplamaya
başladı. Hızla geçen zaman yüreğini parçalıyordu. Uğurlu an tespit edildi;
kumaşlar dokundu ve hattatlara teslim edildi. Ritüeller hızlı ama dikkatli
yapıldı.

Uzun kollu, kaftan benzeri tılsımlı gömlek
yakasız, ön yırtmaçlı ve beyaz pamuklu kumaştan yapılmıştır. İnce pamuk
astarı ve gri tafta bordürleri vardır. Süslemeler gömleğin kesim hatlarına
göre yapılmıştır. Süsleme, omuzlardan eteklere doğru iç içe genişleyen
karelerle başlar. Gömleğin arkasında içinde elmas motifi işlenmiş büyük bir
kare desen vardır. Bu kare desenin altında, kobalt mavi zemin üzerine altın
çerçeveli madalyonlar ve küçük renkli çiçeklerle doldurulmuş geniş bir etek
bordürü bulunur.

Tılsımlı gömlek, üzerine işlenen dualar ve
sureler açısından aslında daha da ilginçtir. Gömlek baştan aşağı dualar ve
surelerle süslenmiştir ki bu da tılsımın gücünün yüksek verimde olması
arzusunu gösterir. Bir annenin kalbinden oğlu için yazılmış
yakarışlar…

Ne yazık ki II. Osman planlarını
gerçekleştirmesine yardımcı olacak yetkin bir Sadrazam hiçbir zaman bulamadı
ve sonunda uzun süre hüküm süremedi. Yine tarih, bir annenin kalbinde yatan
endişelerin

Asla boşuna olmadığına tanıklık etti…