IV. Murad

Odanızda sergilenen bu replika, Topkapı Sarayı Sultan Giysileri
Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve üzerindeki dualar,
motifler ve tılsımın anlamlarına göre IV. Murad’a ait olduğu kabul
edilmektedir ve şiirlerinden biriyle süslenmiştir…

Bu
tılsım seni kötülük ve belalardan korusun; yolunu
aydınlatsın…

Kösem Sultan ve I.
Ahmed’in oğluydu. IV. Murad sanatsever, cesur savaşçı, reformcu bir
padişahtı. Tahta çıktığında çok gençti; yaşıtları 11 yaşının tadını
çıkarırken o bir imparatorluk yönetiyordu. Kendini aniden bir iktidar
mücadelesinin ortasında buldu.

Annesi Kösem Sultan, IV.
Murad eğitimini tamamlayana kadar yönetimi devraldı. Annesinin himayesinde
yönetmek bazıları tarafından küçümsenmiş olabilir. Ama bu onu büyük bir lider
olmak için daha da ateşledi. IV. Murad sonunda başarılı bir sultan
oldu.

Sert tabiatı ve katı kuralcılığıyla bilindiği kadar,
IV. Murad hayırseverliğiyle de tanınırdı. Açlara yiyecek sağlar, ihtiyaç
sahiplerini sevindirir. Hayatında her zaman "Cömertlik refahın
yolunu açar" felsefesini uyguladı. Tahta çıktığında henüz bir çocuk
olmasına rağmen ilerleme kaydediyordu. Safevi İran ve Bağdat Savaşlarından
muzaffer çıktı ve 17. yüzyılın en büyük komutanı olarak tarihe
geçti.

Seferlere aklında dualar, kalbinde iman ve her zaman
onu koruyacak altın duaların işlendiği tılsımlı gömlekle
çıkardı…

Gömlek beyaz ince işlenmiş pamuktan yapılmıştır;
kaftan benzeri, yakasız, astarsız ve kısa kolludur. Gömleğin yüzeyi kırmızı
kare ve dikdörtgenlere bölünmüştür. Bu gömleğin en dikkat çekici özelliği, ön
yırtmacın her iki tarafına altın zemin üzerine yerleştirilmiş iki küçük
dikdörtgendir; birinde "Murad", diğerinde
"Varis" yazmaktadır. Gömleğin arkasının dokunulmadan
bırakılması bir diğer önemli özelliğidir. Gömlek sade olarak nitelendirilir,
üzerinde yalnızca Allah’a şükür duaları bulunur.

IV. Murad
Arapça ve Farsçayı akıcı konuşurdu; şiir yazar, beste yapardı. Kendisi aynı
zamanda hattattı. Saray, sultanın kendi hat sanatı eserleriyle çevriliydi.
Saray çevresindeki edebiyat ve müzik toplantılarıyla tanınırdı.

IV.
Murad Osmanlı tarihinde otoriter ama başarılı bir sultan olarak yer alır.
Henüz 28 yaşındayken karlı bir kış gününde vefat
etti.

Odanızda sunulan bu tılsımlı gömleği IV. Murad’ın
ölümsüz şiirlerinden biriyle onurlandırmak istedik.