Yavuz Sultan Selim
Odanızda sergilenen bu 16. yüzyıl replikası, Topkapı Sarayı
Sultan Giysileri Koleksiyonu’ndaki 87 tılsımlı gömlekten biridir ve
üzerindeki dualar, motifler ve tılsımın anlamlarına göre Yavuz Sultan Selim’e
ait olduğu kabul edilmektedir ve şiirlerinden biriyle
süslenmiştir…
Bu Tılsım sana sağlık,
uzun ömür ve zafer versin…
Yavuz Sultan
Selim, hakkında sayısız efsane yayılan Osmanlı İmparatorluğu sultanlarından
biridir. II. Bayezid ve Gülbahar Hatun’un oğlu olarak 1470’te doğdu ve
1520’de öldü. Dönemin en iyi hocaları tarafından matematik, din, sosyal,
fiziksel, siyasi ve askeri bilimlerde kapsamlı eğitim aldı; ayrıca Arapça ve
Farsçayı her birinde bir şiir kitabı yazacak kadar iyi konuşabiliyordu.
Şairdi, aşka büyük değer verirdi. Aynı zamanda dindar bir kişiydi. Selim
isyan ederek babası Bayezid’i tahttan indirdi ve İmparatorluğun sınırlarını
çarpıcı biçimde genişletti. Heybetli doğasına rağmen bilim ve hocalara aşırı saygı
duyan Sultan hakkındaki aşağıdaki metin tamamen gerçek bir hikâyeye
dayanmaktadır.
1517’deki Ridaniye Savaşı zaferinden sonra,
kutsal topraklarda barışı sağlayan Yavuz Sultan Selim ordusuyla İstanbul’a
dönüyordu.
Yolculuk sırasında, hocası Kemal Paşazade’nin
atının toynağından sıçrayan çamur Sultanın kaftanını
kirletti.
Kemal Paşazade utandı, korktu, ne diyeceğini
bilemedi. Tüm şahitler tepkisini korkuyla
bekliyordu.
Hocasının yüzünü gören Sultan, etrafına bir
gülümsemeyle bakındıktan sonra hocasını şöyle teselli
etti:
"Hocamın atının toynağından gelen çamur
benim için bir onurdur. Vasiyetim olsun; öldüğümde bu kaftanı olduğu gibi
tabutumun üzerine serin!"
Yavuz Sultan Selim
hastalanınca, hocaları Sultanlarına şifa bulmak için tılsımlı bir gömleğe
başvurdular. Baş Müneccime danıştılar. Baş Müneccim, tılsımın en etkili
olacağı uğurlu anı belirledi. Hızla bir gömlek dikildi, hattatların yazıları
tamamlandıktan sonra giyilmeye hazır hale geldi. Cihan sultanı ümitsizce
hastaydken daha da hızlı çalıştılar.
Yoğun çalışmanın
ardından, beyaz pamuklu kumaştan yapılan gömlek kısa kollu ve yakasız olup ön
yırtmaçlıdır. Gömleği ilginç kılan, ön ve arka tarafındaki çeşitli güçlü
dualar ve kehanetlerdir. Bunlar harf ve rakamlardan oluşan tılsım türleridir.
Genellikle nazar ve büyüye karşı kullanımlarıyla bilinirler. Bu dualar ve
kehanetler, gelecekteki korkunç olaylara karşı bir tür önlemdir. Ayrıca
hastalıklara karşı kalkan görevi gören, savaşçıya zafer getiren, bu tılsımlı
gömleğin sahibini koruyan sureler de vardır. Ne yazık ki bu özel gömleği
yaptıran hocaların sevgili Sultanı gömleği hiç giyemedi. Titiz dikiş ve özel
kompozisyona rağmen, eksik hat işlemeleri gömleğin aceleye getirildiğini
göstermektedir.
Ne yazık ki rüzgârlar, Yavuz Sultan
Selim’in bu dünyadan göçtüğü haberinin taşıyıcısı oldu; vasiyet ettiği üzere
hocasının atının toynağından gelen çamurlu kaftanı tabutunun üzerine
serildi.
